Iets over de geschie­de­nis en eco­lo­gie van het Licht­plan

Het eerste lichtplan zag het … licht in 1999. Het richtte zich niet enkel op publieke gebouwen, maar ook op volledige stadsgezichten – denk maar aan het zicht op de Gras- en Korenlei dat al in de prijzen viel – en private en beschermde gebouwen: musea, scholen, monumenten natuurlijk. Maar evengoed handelszaken in een winkelstraat of overheidsgebouwen zoals het Oud Justitiepaleis. Die gebouwen zijn niet allemaal van de stad, dus komt er heel veel overleg bij kijken. Een job voor mijn collega, de stedelijke lichtadviseur.

Sfeerlicht is mooi, maar je hebt natuurlijk ook functioneel licht nodig als het donker is. In het Lichtplan zit ook dat licht opgenomen, zowel voor het centrum als voor de buitenwijken en randgemeenten. Sinds 2007 werkt het lichtplan voor de hele binnenstad en in 2011 kwam er een plan bij voor North Sea Port Gent en de Kanaalzone.   

Het is absoluut de moeite om op de fiets te springen en ook de verlichte punten buiten het historisch centrum te ontdekken. Zo zijn de stadskernen van Drongen en Oostakker net vernieuwd – inclusief sfeeraccenten op het centrale abdijgebouw (in Drongen) en de kerk (in Oostakker). Ook in onder andere Afsnee, Mariakerke en Ledeberg kregen de kerken sfeerverlichting.

De geschiedenis van Gent is gelukkig meer dan alleen kerken en abdijen. Met het lichtplan eren we ook steeds meer monumenten uit het industriële en architecturale verleden van de stad. Kijk maar naar de gashouders op de Tondeliersite en de majestueuze groene ST1-kraan in het Houtdok. Maar ook moderne gebouwen mogen het licht zien: zo is de verlichting van bibliotheek De Krook absoluut adembenemend. Laat het licht je de weg wijzen en ontdek ook deze verborgen parels van Gent.

Mooie verlichting is fijn, maar … verbruikt die niet enorm veel energie? En zorgt dat niet voor ‘lichtvervuiling’? Ook die dingen namen we mee in het lichtplan.  

Duurzaamheid en rationeel lichtverbruik zijn de hoekstenen van het lichtplan. We laten bewust ook duisternis toe. We gebruiken een slim samenspel van projectoren om gebouwen en details uit te lichten. Met de nieuwste technologieën beperkten we het verbruik. Uiteraard kiezen we resoluut voor LED-lampen, die veel minder verbruiken en langer meegaan. We vervingen alle traditionele kwikdamplampen en verlaagden het gemiddeld vermogen. Systematisch vervangen we ook de oude monumentverlichting door LED-lampen, met eenzelfde warmwitte lichtkleur: 3000K. 

We houden ook rekening met mogelijke lichtvervuiling.  In parken wordt minimaal verlicht om de fauna en flora niet te storen. En we verlichten alleen waar het nodig is. Zo wordt de sfeer- en monumentverlichting om klokslag 12u (middernacht) uitgeschakeld en gaat die over op functionele straatverlichting. Probeer dit moment zeker eens live mee te maken, het is een magisch moment – zeker nu ook de drie torens van Gent onverlicht blijven na middernacht.